السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
514
تفسير الميزان ( فارسي )
و در چهار آيه بعد به رسول گرامى خود دستور مىدهد كه خود آن جناب نيز طبق اين پيمان عمل نموده و آن را قبول كند و در نتيجه هم به خدا ايمان بياورد و هم به تمامى احكامى كه خداى تعالى بر انبياى خود نازل كرده است . و خلاصه اينكه ، هر پيغمبرى تمامى پيغمبران قبل از خود و بعد از خود را تصديق كند و بين پيغمبران جدايى نيندازد ، و نيز دستور مىدهد به اينكه تسليم خداى سبحان باشد ، و اين تسليم شدن را ، هم از ناحيه خودش انجام دهد و هم از ناحيه امتش تا در نتيجه همه خلائق تسليم او شوند ، يا بىواسطه مثل انبياء و يا با واسطه مانند امتهاى انبياء كه ان شاء اللَّه بيانش در ذيل همين آيات مىآيد : * ( « وَإِذْ أَخَذَ اللَّه مِيثاقَ النَّبِيِّينَ لَما آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِه وَلَتَنْصُرُنَّه » ) * اين آيه از ميثاقى خبر مىدهد كه گرفته شده . حال بايد ديد ، آيا منظور ميثاقى است كه از ديگران براى انبياء گرفته شده و يا منظور ميثاقى است كه از خود انبيا گرفته شده ؟ از اينكه دنبالش خطاب به مردم كرده و فرموده : * ( « ثُمَّ جاءَكُمْ رَسُولٌ » ) * « 1 » مىتواند منظور از عبارت * ( « مِيثاقَ النَّبِيِّينَ » ) * ميثاقى باشد كه از مردم براى انبيا گرفته شده است . و از اينكه خطاب به انبيا فرموده : * ( « أأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلى ذلِكُمْ إِصْرِي . . . » ) * و همچنين فرموده : * ( « قُلْ آمَنَّا بِاللَّه . . . » ) * مىتواند منظور از عبارت * ( « مِيثاقَ النَّبِيِّينَ » ) * ميثاقى باشد كه از خود انبيا گرفته شده ، پس در حقيقت ميثاقى كه گرفته شده ، از خود انبياء گرفته شده ، چون ميثاق مردم هم به وسيله انبيا گرفته شده است . و بنا بر اين كلمه « النبيين » هم مىتواند انبيايى باشد كه برايشان از مردم ميثاق گرفته شده و هم انبيايى باشد كه از خودشان ميثاق گرفته شده ، عبارت با هر دو مىسازد . ليكن سياق آيه : « ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَه اللَّه . . . » تا آخر دو آيه و اتصالش به آيه مورد بحث تاييد مىكند كه مراد ، ميثاقى است كه از خود انبياء گرفته شده ، چون وحدت سياق مىرساند كه انبيا بعد از آنكه خدا كتاب و حكم و نبوتشان داده ، ممكن نيست مردم را به سوى شرك و شريك بخوانند . و چطور چنين چيزى ممكن است با اينكه از آنان ميثاق گرفته شده به ايمان و به اينكه ساير پيغمبران را كه به سوى توحيد خداى سبحان دعوت مىكردهاند يارى كنند ؟ . بنا بر اين مناسب همين بوده كه سخن از ميثاق بياورد ، از اين جهت كه از خود انبيا گرفته
--> ( 1 ) سپس رسولى بسويتان آيد .